Trudne zachowanie dziecka może być dla rodzica źródłem bezradności, złości i wielu pytań. Ważne jest jednak, aby nie sprowadzać problemu do określenia, że córka jest „niegrzeczna”. Zachowanie może być sposobem wyrażania emocji, napięcia, lęku albo trudności, o których dziecko nie potrafi jeszcze powiedzieć wprost. Rzecznik Praw Pacjenta zwraca uwagę, że problemy psychiczne u dzieci mogą przejawiać się między innymi zmianami zachowania, trudnościami w relacjach czy problemami z regulowaniem emocji.
Pierwszym krokiem jest spokojna obserwacja. Warto zwrócić uwagę, kiedy pojawiają się wybuchy złości, płacz, agresja, wycofanie czy odmowa wykonywania określonych czynności. Istotne może być również to, czy zachowanie zmieniło się nagle oraz czy trudności występują tylko w domu, czy również w szkole i w kontaktach z rówieśnikami. Nagła albo utrzymująca się zmiana zachowania może być sygnałem, którego nie należy bagatelizować.
Rozmowa z córką powinna być przede wszystkim spokojna i pozbawiona oceniania. Zamiast koncentrować się wyłącznie na karze, warto spróbować dowiedzieć się, co dziecko przeżywa i czego potrzebuje. Jednocześnie jasne, krótkie zasady oraz konsekwentne ich przestrzeganie pomagają dziecku zrozumieć oczekiwania. Ważne jest przy tym oddzielenie dziecka od jego zachowania — niepożądane może być konkretne zachowanie, ale nie oznacza to, że dziecko jest „złe”.
Jeżeli trudności utrzymują się, nasilają albo zaczynają wpływać na naukę, relacje i codzienne funkcjonowanie, warto poszukać profesjonalnego wsparcia. Pomocą może być psycholog lub pedagog szkolny, psycholog dziecięcy, psychoterapeuta albo lekarz psychiatra dzieci i młodzieży. W Polsce dzieci i młodzież mogą korzystać z pomocy specjalistycznej bez skierowania w ramach odpowiednich placówek systemu ochrony zdrowia psychicznego.
Szczególnej uwagi wymagają zachowania autodestrukcyjne, samookaleczenia, wypowiedzi o śmierci lub samobójstwie oraz inne sytuacje wskazujące na bezpośrednie zagrożenie zdrowia lub życia. W takim przypadku potrzebna jest szybka pomoc — w sytuacji zagrożenia można zadzwonić pod numer 112 albo zgłosić się do odpowiedniego oddziału ratunkowego.
Problemy z zachowaniem córki nie muszą oznaczać, że rodzic zrobił coś źle albo że z dzieckiem „jest coś nie tak”. Najważniejsze jest potraktowanie trudności jako sygnału, który warto zrozumieć. Czasem potrzebna będzie zmiana sposobu komunikacji w domu, czasem wsparcie szkoły, a czasem konsultacja ze specjalistą.
[reklama usunięta]